Probleemsteling

Vlaamse kleuters staan minder ver inzake voorschoolse geletterdheid dan kleuters in andere West-Europese landen (Vandenbroeck et al., 2016). Zo scoren ze minder goed op tests over voorbereidend (technisch) lezen in vergelijking met Nederlandse kleuters (Van Vreckem & Callens, 2016). In het Vlaamse kleuteronderwijs wordt weinig systematisch en doelgericht gewerkt aan deze VTL (Thomas More, 2019). 

Risicolezers

Vooral jonge kleuters en risicokleuters die weinig interesse in klanken en letters tonen, missen de broodnodige stimulansen (van Druenen et al., 2017). Want: om een goede lezer te worden, is een goede leesstart op kleuterleeftijd essentieel (Van den Branden et al., 2011).  Een kwaliteitsvolle leesstart bied je onder meer door al in de kleuterklas sterk in te zetten op belangrijke VTL, zoals letterkennis, klankbewustzijn en spontaan schrijven (Geudens et al., 2018). Dat gebeurt uiteraard best in een rijk leesklimaat. Het is echter geen sinecure om als individuele school of leerkracht te weten welke vaardigheden belangrijk zijn voor welke leeftijd en hoe je daaraan kunt werken. ‘Klank klaar voor de leesstart’komt hieraan tegemoet. 

Kaatje Klank

In een eerder praktijkonderzoek werd de taaldidactiek Kaatje Klank ontwikkeld om bij vierjarige kleuters het klankbewustzijn en de articulatievaardigheden te stimuleren (Van Severen et al., 2015). ‘Kaatje Klank’ onderscheidt zich van andere methodes door de integratie van wetenschappelijke inzichten, door de doelgerichte en systematische opbouw met aandacht voor risicokleuters, en door het speelse karakter van de activiteiten. Kleuteronderwijzers bevestigen dat de kinderen tot op het einde gemotiveerd zijn voor de Kaatje Klank-activiteiten. Ze houden van de grapjes en versprekingen die Kaatje maakt. Op die manier verzoent Kaatje Klank de recente wetenschappelijke inzichten over het belang van gesystematiseerd en doelgericht taalonderwijs met de speelse aanpak van het Vlaamse kleuteronderwijs. Bovendien toont een quasi-experimentele studie een significant positief effect van de taaldidactiek ‘Kaatje Klank’ op het foneembewustzijn van de kleuters (Buntinx et al., 2016)